معماری در لغت به معنای علم بنایی و ابعاد سازی آمده است و معمار به معنای بسیار عمارت کننده آنکه عمارت کند وموجب رونق و تعالی گردد وعمارت نیز به معنی آبادی است. لغات هم ریشه معماری و عمارت نیز همه معنایی از آبادانی و زندگی و حیات را درخود دارند. معمر به معنای طویل العمر، معمر به معنای منزل فراخ با آب و گیاه ومردم است. معمور یعنی آبادان آباد مسکون و دارای جمعیت از مردمان ( لغت نامه دهخدا).

در قرآن نیز در مواردی به ساختن و معماری و یا عمارت که ریشه معماری دارد، اشاره شده است. هنگامی که خدا می‎فرماید “عمروالارض” یعنی زمین را آباد کنید و زمین بنایی والا می باشد. تعمیر هم از همین ماده است و همچنین عمر نیز به معنای تعمیر بدان بواسطه روح است واگر زیارت خانه خدا هم عمره می گویند باز به همین خاطر است که زیارت مردم مایه آبادانی    بیت الله الحرام است. در تفسیرالمیزان مجموعه این معانی ( لغوی وقرانی) نشان می دهد که مفهوم “معماری” عمیق‎تر از ساختن به تنهایی و ابعادش وسیعتر از به وجود آوردن کالبد یک ساختمان می‎باشد که مفاهیمی مانند زنده‎سازی و احیاء و تداوم وحیات وآبادانی را درخود نهفته دارد یا به عبارت دیگر معماری همواره به معنای ایجاد فضایی با روح و حیات تصور می گردد. در این جا در مقام تعریف معماری باید به چند نکته زیر توجه کنیم :

اول اینکه در معماری همیشه معرفت و عمل به هم پیوسته است وسیر ازمعرفت به عمل واجرا معماری را پدید می آورد. دیگر اینکه اثرمعماری همواره در پیوند با محیط مطر ح است و بدون ارتباط با محیط و بافت اطرافش شکل نمی‎گیرد وتعریف نمی شود.

بدین ترتیب از مجموعه تمامی آنچه به اجمال بیان شد بطور خلاصه میتوان گفت که:

معماری نوعی عمل خلاقانه است که مقصود آن شکل دادن به فضای زیست انسان درتمامیتش می‎باشد و گستردة آن از جوابگویی به نیازهای انسانی در پیوند با محیط و طبیعت تا بیان عواطف و اعتقادات او طیف وسیعی را در برمی‎گیرد.

به این ترتیب هدف این رشته تربیت افرادی است که براین طیف عمل خلاقانه تسلط  یافته و توان انتقام بخشی به مقتضای زیست انسانی را داشته باشند تا بدین ترتیب ابعاد کمی وشرایط کیفی زیست و رشد درجامعه فراهم گردد.

برای این ورود به این رشته بهتر است چه ویژگیهایی داشته باشیم؟

به طور کلی باید:
۱- بسیار صبور، دقیق و منظم باشید؛
۲- از شکست نترسید و زود نا امید نشوید؛
۳- ارتباط عمومی بسیار خوبی داشته باشید؛
۴- با استعداد و خلاق باشید؛
۵- از تجربه بقیه(سال بالایی ها) استفاده کنید؛
۶- قدرت تجسم بالایی داشته باشید؛
۷- بتوانید حرف خودتان را به کرسی بنشانید(البته با دلیل و مدرک مستدل)؛
۸- و . . .

ویژگیهای ذکر شده تنها مشتی بودند نمونه خروار.اما از باب مهارتهای فردی باید گفت حتما در زمینه نقاشی و طراحی آمادگی داشته باشید .لازم نیست به کلاسهای حرفه ای بروید تنها مهارت دستی خود را زیاد کنید (این مهارت حتی می تواند از طریق پر کردن یک ورق سفید با خطوط مختلف نیز حاصل شود).در مورد رنگها و خواص آنها مطالعه کنید.کتابهایی راجع به سیر تحول هنر را مطالعه کنید و سعی کنید برای مسائل نظری که در ذهن دارید پاسخی پیدا کنید.با نرم افزارهای AUTO CAD،ARCHICAD،۳D MAX،PHOTO SHOP،و نظایر آن آشنا باشید.این نرم افزارها آنقدر سرگرم کننده هستند که شما را تا حدود زیادی ماهر کنند بدون آنکه خسته شوید.

نقش و توانائی

فارغ‌التحصیلان این رشته با توجه به آنچه گذشت و بر اساس توانایی‌هایی که در روند آموزش کسب نموده‌اند می‌توانند در زمینه‌های زیر ابقاء نقش نمایند:
۱-  طراحی (تک بنا یا مجموعه‌های زیستی کوچک)، از طرحهای اولیه تا مراحل اجرایی کار و طراحی اجزاء و عناصر تشکیل دهنده بنا، این زمینه از کار معمار در حقیقت وظیفه محوری او را تشکیل می‌دهند.
۲-  راهبری و سرپرستی دفاتر مشاور معماری و شهرسازی
۳-  نظارت عمومی و عالی بر صحت انجام کار در عملیات اجرایی ساختمانی مدیریت و هماهنگی‌های اجرایی پروژه‌های معماری و شهرسازی (تا حد بناهای عمومی متوسط) و توانایی مشارکت در مدیریت اجرایی پروژه‌های معماری گسترده

دروس دوره کارشناسی معماری